Blog o ciekawych miejscach w Polsce, gdzie warto pojechać na wakacje.

Sztutowo - wieś położona w gminie Sztutowo na terenie Żuław Wiślanych.  Tu w latach 1939 - 1945 znajdował się niemiecki obóz koncentracyjny “KL Stutthof”. Był to najdłużej działający obóz koncentracyjny poza przedwojennymi granicami Niemiec.

Jadąc od strony Stegny drogą do Krynicy Morskiej, widnieje tablica informująca o Muzeum. Wstęp do Muzeum jest bezpłatny. Godziny zwiedzania uzależnione są od sezonów. I tak w sezonie od 1 maja do 30 września muzeum otwarte jest w godz. 8-18, zaś od 1 pażdziernika do 30 kwietnia w godz. 8-15. W Muzeum znajduje się również kino - projekcja trwa 20 minut.

Obóz koncentracyjny w Sztutowie założony został 2 września 1939 roku, został on przyjęty przez placówkę gestapo w Gdańsku jako “obóz pracy wychowawczej”, którego komendantem został SS-Strumbannfuhrer Max Pauly. Do końca 1941 roku obóz był miejscem zagłady aktywu społeczno - politycznego, elit duchownych ludności polskiej Pomorza gdańskiego oraz zamieszkujących te tereny Żydów, mieszkańców Gdańska, Gdyni, Wejherowa, Kartuz, Starogardu Gdańskiego i Tczewa. Ludzie od momentu przybycia do obozu poddawani byli okrutnemu reżimowi, którego celem było uśmircenie poprzez nadmierną pracę oraz moralne represje. Do końca tego roku przy życiu pozostało zaledwie kilku Żydów, którzy byli doskonałymi fachowcami takimi jak: stolarze, szewcy, murarze, cieśle, dekarze, blacharze, którzy pracowali na potrzeby załogi obozowej. Fachowcy Ci, wchodzili w skład komand budowlanych i do końca 1940 roku postawili 10 baraków w części zwanej póżniej Starym Obozem.  Zaczynając zwiedzanie obozu wchodzimy przez tzw. Bramę Śmierci, obok której na tablicy widniej napis: “Przechodzili tędy Ci, którzy zostali przeznaczeni przez nazizm na wyniszczenie w obozie koncentracyjnym Stutthof”.

 

 

Do chwili obecnej zachowały się zaledwie cztery baraki. Dwa usytuowane przed Bramą Śmierci, są to Wartownia i Komendantura. Wybudowane one były z przeznaczeniem na biura obozowe. Kolejne dwa baraki to: barak nr 1 - zwany później barakiem kobiecym oraz barak nr 8 - pełniący funkcję baraku kwarantanny na terenie starego obozu.

 

 

 

 

Dawniej na miejscu Komendantury znajdował się Dom Starców i Dom Wypoczynkowy dla dzieci i matek wielodzietnych. Na przełomie lat 1940 - 1941 znajdowały się tam biura wydziałów obozowych, kancelarie komendanta i kierowników wydziałów, kasyno dla załogi, kwatery dla członków sztabu SS oraz zaplecze gospodarcze załogi: kuchnia, magazyny żywnościowe i pralnia.

 

 

Zwiedzając barak nr 8 możemy przyjżeć się jak wyglądało życie więźniów. Do roku 1943 więźniowie spali na podłogach zaś po tym roku, gdy rozbudowa obozu biegła ku stopniowemu ulepszeniu więźniowie sypiali na trzypiętrowych pryczach znajdujących się w izbie nocnej.

 

 

Na tych pryczach leżały sienniki i poduszki wypełnione słomą lub wiórami drzewnymi oraz dwa koce.  Izba dzienna wyposażona była w stoły przeznaczone do spożywania posiłków. Pomiędzy nimi znajdowały się umywalnie i ubikacje. W takim jednym baraku, którego długość wynosiła 60 m, a szerokość 12,5 m mogło jednorazowo znajdować się około 500 więźniów.

 

 

 

 

 

 

Zwiedzając ten barak można zobaczyć, jak swego czasu wyglądały sale: operacyjna i opatrunkowa oraz w jakich warunkach leczono ludzi znajdujących się w obozie. Przy każdym lub w każdym pomieszczeniu znajdują się tablice informujące co było na danym miejscu w obozie.

 

 

 

 

Idąc dalej wzdłuż drogi mijamy tylko pozostałości fundamentów po barakach w obozie koncentracyjnym Stutthoff. Na końcu tej drogi znajduje się pomieszczenie z piecami krematoryjnymi oraz komora gazowa. Piece przysłano do obozu latem 1942 roku, zaś budowę komory rozpoczęto w czerwcu 1943 roku. Miała ona wymiary 8,5 x 3,5 x 2,5 m. Zbudowano ją na żelbetonowym stropie z drewnianymi, dużymi drzwiami, które były obite blachą. Do rury umieszczonej w suficie wrzucano puszki z Cyklonem B. Początkowo komora gazowa była przeznaczona do dezynfakcji ubrań więźniów, zaś od połowy 1944 roku stała się ona narzędziem do uśmiercania ludzi.

 

 

Od końca 1942 r. KL Stutthoff stało się miejscem, do którego zaczęto przywozić z gdańskiego okręgu gestapo Polaków z Pomorza aresztowanych za działalność w organizacji ruchu Oporu - Podokręgu Północnego AK, ogniw “Szarych Szeregów”, Związku Jaszczurczego, Tajnej Organizacji Pomorskiej “Gryf Pomorski”, Polskiej Armii Powstania.  Z około 23 000 Żydów większość przekazano do KL Auschwitzw 1944 roku. Powodem było to, iż obóz nie był w stanie zapewnić nawet podstawowych waruków bytowych. Trudności gospodarzcze Niemiec spowodowały, że również Żydzi zostali włączeni do pracy przymusowej w niemieckim przemyśle zbrojeniowym. Jednak w ich przypadku praca była jedną z metod eksterminacji, prowadzącą do biologicznego unicestwienia. Taki też charakter miała praca, jaką wykonywali. Była to np. praca na terenie lotnisk, kolei, w fabrykach zbrojeniowych, czy praca przy kopaniu rowów przeciwczołgowych. Praca ta była często pracą ponad siły, przy braku odpowiednich warunków bytowych i złym zaopatrzeniu w żywność i odzież, dlatego pochłaniała wiele tysięcy ofiar.

Wobec Żydówek zastosowano również metody zagłady bezpośredniej takie jak: uśmieracanie w komorze gazowej lub zastrzykami z fenolu czy rozstrzeliwanie w krematorium. Jednak najwiekszą śmiertelność spowodowała epidemia tyfusu, która wybuchła o obozie pod koniec 1944 roku. Żydówki były odizolowane od całego obozu, pozbawione jakiejkolwiek opieki lekarskiej. Umierały one w ekstramalnych warunkach, leżąc na ziemii pokrytej jedynie słomą, często nie otrzymując minimalnej porcjii wody czy pożywienia.

Od początku istanienia obozu, czyli od 2 września 1939 r. do czasu zakończenia jego działalności, czyli 9 maja 1945 r. w obozie zarejestrowano około 110 000 więźniów. Najliczniejszą grupę stanowili Żydzi, których łącznie było około 50 500 osób. Wśród pozostałych narodowości przeważali Polscy (30 - 35 000), Rosjanie i Niemcy (kilka tysięcy osób), Francuzi, Łotysze, Litwini, Norwegowie i Duńczycy (po kilkaset przedstawicieli). Śmierć poniosło około 65 000 więźniów  KL Stutthoff.

 

 

 

 

Artykuł możesz skomentować tutaj na zaprzyjaźnionym Forum Turystycznym, gdzie mój blog ma swoje subforum.